“Hiệu ứng nhà kính gây biến đổi khí hậu, với 7 khí chính như CO₂, CH₄, N₂O. Hành động giảm phát thải rất cấp bách.”

KHÍ NHÀ KÍNH

07 loại khí nhà kính bạn nên biết

GIỚI THIỆU

Hiệu ứng nhà kính là nguyên nhân chính gây ra biến đổi khí hậu. Trong 30 năm qua, lượng khí nhà kính từ hoạt động của con người đã tăng vọt, gây ra những mối nguy hại toàn cầu.

Khái niệm về khí nhà kính

Khí nhà kính (Greenhouse Gas) là những khí có khả năng hấp thụ bức xạ sóng dài (hồng ngoại) phản xạ từ bề mặt Trái Đất. Chúng phân tán nhiệt lại cho Trái Đất, gây nên hiện tượng hiệu ứng nhà kính (KNH).

Khí nhà kính chủ yếu gồm CO₂, CH₄, N₂O, O₃, hơi nước và các khí CFC. Những khí này giữ nhiệt, giúp Trái Đất duy trì nhiệt độ cân bằng ở khoảng 14°C. Tuy nhiên, từ Cách mạng Công nghiệp, con người thải ra lượng lớn khí nhà kính, phá vỡ sự cân bằng này.

Khí nhà kính không giống như oxy và ni tơ. Chúng bị mắc kẹt trong bầu khí quyển, tạo thành một lớp phủ dày bao quanh Trái Đất. Chúng không thể thoát ra ngoài, khiến Trái Đất nóng lên và gây biến đổi khí hậu. Các loại khí này tồn tại rất lâu, như metan tồn tại 10 năm, nitơ tồn tại 120 năm và carbon tồn tại 1000 năm.

7 loại khí gây ra hiệu ứng nhà kính

Dưới đây là các chất khí là nguyên nhân hàng đầu tạo nên hiệu ứng nhà kính:

CO₂ – Carbon Dioxide: CO₂ gây hiệu ứng nhà kính nhanh và nghiêm trọng nhất. Carbon Dioxide được giải phóng từ hơi thở con người, động vật, hô hấp thực vật, núi lửa phun trào, hoạt động sản xuất công nghiệp, và đốt nhiên liệu hóa thạch.

 CH₄ – Metan: Metan được sinh ra trong quá trình phân hủy từ chăn nuôi gia súc, rác thải, trồng lúa và sản xuất dầu khí.

N₂O – Nitrous Oxide: Nitrous oxide được sinh ra từ phương tiện giao thông, đốt chất thải rắn, xử lý nước thải, sản xuất nông nghiệp và các hoạt động công nghiệp.

PFCs – Các Hợp Chất Perfluorocarbon: PFCs được dùng làm chất cách điện, làm lạnh và trong vải không thấm nước. Tuy nhiên, chất này đã bị loại bỏ từ năm 2015.

HFCs – Các Hợp Chất Hydrofluorocarbon: HFCs được sử dụng làm chất làm lạnh và trong bình chữa cháy. Các chất này sẽ bị loại bỏ vào năm 2050 theo nghị định thư Montreal.

SF₆ – Sulfur Hexafluoride: SF₆ được dùng làm môi trường không dẫn điện. Khí này thường được sử dụng trong quy trình sản xuất dệt và nhuộm.

NF₃ – Nitrogen Trifluoride: NF₃ xuất hiện nhiều trong công nghiệp bán dẫn.

Chỉ số GWP của một số loại khí nhà kính

Trong 7 loại khí nhà kính này, 3 loại chính là CO₂, CH₄ và N₂O. Các khí còn lại chiếm tỉ trọng rất nhỏ. Dưới đây là chỉ số GWP (Global Warming Potential) thể hiện khả năng gây nóng lên toàn cầu của các loại khí nhà kính, xét trên cùng 1 khối lượng.

SF₆ có chỉ số GWP cao nhất, lên tới 22800, trong khi chỉ số này ở CO₂ là 1. Tuy nhiên, CO₂ lại là khí chiếm tỉ trọng lớn nhất với lượng khí thải trung bình hiện nay là 54 tỉ tấn/năm, tức khoảng 1.700 tấn/giây, mức cao nhất mọi thời đại. Sự gia tăng này là nguyên nhân hàng đầu khiến Trái Đất nóng lên với tốc độ chưa từng thấy, hơn 0,2 độ C mỗi thập kỷ.

Khí nào không phải khí nhà kính?

Thành phần chính của khí quyển Trái Đất là nitơ, oxy và argon, không phải là khí nhà kính. Các chất này hầu như không bị ảnh hưởng bởi bức xạ hồng ngoại.

Các nguồn phát thải khí nhà kính

Phát thải khí nhà kính trên thế giới được chia thành các lĩnh vực sau:

Lĩnh vực năng lượng

Theo dữ liệu cập nhật năm 2019, ngành năng lượng thải ra 76% lượng khí nhà kính. Quá trình sản xuất và phân phối năng lượng toàn cầu đã thải ra lượng lớn KNK. Bao gồm khí thải từ sản xuất nhiệt, điện, nhiên liệu vận tải, phân bón, hàng tiêu dùng, tòa nhà và rò rỉ khí đốt.

Lĩnh vực nông nghiệp

Canh tác và thay đổi mục đích sử dụng đất chiếm 12% lượng khí thải. Cây cối và đất dinh dưỡng có xu hướng hấp thụ CO₂ nhiều hơn thải ra. Nhưng khi rừng bị thay thế bằng nông trại, đường xá, tòa nhà, khí carbon vốn được tích trữ sẽ thải ra lại không khí.

Ngành công nghiệp

Ngành công nghiệp là một trong những nguồn phát thải KNK tăng nhanh nhất, tăng 203% từ năm 1990. Khí thải từ sản xuất hóa chất, xi măng và nhiều vật liệu khác như cao su, vải, nhựa, thép.

Lĩnh vực chất thải

3,3% lượng phát thải khí nhà kính đến từ lĩnh vực chất thải như: Bãi chôn lấp chất thải rắn, phân loại nước thải, xử lý nước thải sinh hoạt và sản xuất.

KẾT LUẬN

Hiệu ứng nhà kính và các khí thải nhà kính đang làm Trái Đất nóng lên, gây biến đổi khí hậu nghiêm trọng. Chúng ta cần phát triển nền kinh tế carbon thấp, giảm phát thải ròng và chuyển dịch năng lượng theo hướng phát triển xanh, sạch. Các giải pháp như trồng thêm cây xanh, sử dụng nhiên liệu sinh học thay cho nhiên liệu hóa thạch cũng rất cần thiết.

(Vn-Industry.)

Home page: https://vn-industry.com/