Cuộc chuyển đổi năng lượng xanh của ASEAN

Thách thức, cơ hội và hướng đi phát triển bền vững

GIỚI THIỆU

Yêu cầu tất yếu để phát triển năng lượng xanh

Trước sự gia tăng nhu cầu năng lượng và những tác động nghiêm trọng từ biến đổi khí hậu, cuộc chuyển đổi năng lượng xanh của ASEAN đã trở thành yêu cầu cấp bách. Theo báo cáo “Sản xuất năng lượng tái tạo: Cơ hội cho Đông Nam Á”, ngành năng lượng tái tạo có thể tạo ra doanh thu bền vững từ 90-100 tỷ USD vào năm 2030 và mang lại 6 triệu việc làm vào năm 2050.

Khu vực ASEAN hiện là nơi tiêu thụ năng lượng lớn thứ 4 trên thế giới, trong đó nhiên liệu hóa thạch chiếm đến 83% tổng cơ cấu năng lượng. Phần lớn nguồn năng lượng này phải nhập khẩu, khiến các nền kinh tế dễ bị tổn thương trước các biến động giá năng lượng toàn cầu. Hơn nữa, biến đổi khí hậu có thể làm giảm tới 30% GDP của khu vực vào năm 2050.

Chính vì thế, chuyển đổi năng lượng xanh không chỉ giúp giảm phát thải mà còn là chiến lược đảm bảo an ninh năng lượng và phát triển kinh tế bền vững.

Hình 1: Cuộc chuyển đổi năng lượng xanh của ASEAN

Những nỗ lực chuyển đổi năng lượng của các quốc gia ASEAN

Nhiều quốc gia Đông Nam Á đã có những bước tiến mạnh mẽ trong việc chuyển đổi sang năng lượng xanh:

• Malaysia đặt mục tiêu đạt 40% công suất năng lượng tái tạo vào năm 2035, tương đương 18.000 MW. Hiện nay, năng lượng tái tạo chiếm khoảng 23% tổng công suất điện của Malaysia.
• Indonesia cam kết từ năm 2030, toàn bộ công suất điện bổ sung sẽ đến từ năng lượng tái tạo. Đến năm 2049, nước này sẽ tích hợp các nhà máy điện hạt nhân vào lưới điện quốc gia.
• Thái Lan có công suất lắp đặt năng lượng tái tạo trên 15 GW, chiếm 1/3 tổng lượng điện năng hiện nay. Dự kiến đến năm 2030, con số này sẽ đạt 63 GW, chiếm 39% tổng thị phần điện năng.
• Việt Nam là điểm sáng trong khu vực, với công suất lắp đặt điện mặt trời đạt 16,5 GW và điện gió đạt 4 GW vào cuối năm 2021. Hiện nay, năng lượng tái tạo chiếm khoảng 27% tổng công suất lắp đặt và 12% sản lượng điện sản xuất của Việt Nam.

Tuy nhiên, xét trên toàn khu vực, tỷ lệ năng lượng tái tạo của ASEAN chỉ chiếm 14% trong năm 2020. Mục tiêu đặt ra là nâng con số này lên 23% vào năm 2025, đồng thời đáp ứng nhu cầu năng lượng ngày càng gia tăng.

Vai trò của năng lượng tái tạo trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu

Trong bối cảnh toàn cầu đang đẩy nhanh các nỗ lực giảm phát thải, năng lượng tái tạo đóng vai trò quan trọng trong việc đạt được mục tiêu trung hòa carbon. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), sản lượng năng lượng tái tạo toàn cầu sẽ tăng hơn 440 GW trong năm 2023, đưa tổng công suất lên 4.500 GW. Động lực chính đến từ việc triển khai mạnh mẽ các hệ thống điện mặt trời và năng lượng gió.

Cũng theo IEA, trong tổng số 2.800 tỷ USD đầu tư vào năng lượng toàn cầu năm 2023, hơn 1.700 tỷ USD sẽ được dành cho năng lượng tái tạo, xe điện và lưới điện thông minh. Đông Nam Á được kỳ vọng sẽ trở thành một trong những khu vực đi đầu trong việc sản xuất năng lượng tái tạo toàn cầu.

Bà Helen Mountford, Giám đốc điều hành ClimateWorks, nhận định rằng ASEAN có tiềm năng trở thành trung tâm sản xuất năng lượng tái tạo hàng đầu nhờ môi trường kinh doanh sôi động và nguồn nhân lực dồi dào.

Hình 2: Cuộc chuyển đổi năng lượng xanh của ASEAN

Lợi ích kinh tế và việc làm từ năng lượng tái tạo

Chuyển đổi sang năng lượng tái tạo không chỉ giúp giảm phát thải mà còn mang lại nhiều lợi ích kinh tế:

• Dự báo đến năm 2050, năng lượng tái tạo sẽ tạo ra 6 triệu việc làm mới trong khu vực.
• ASEAN có thể tiết kiệm tới 160 tỷ USD chi phí năng lượng vào năm 2050 nếu chuyển đổi sang các nguồn năng lượng tái tạo.
• Việc phát triển năng lượng tái tạo cũng giúp các nước giảm phụ thuộc vào năng lượng nhập khẩu, góp phần đảm bảo an ninh năng lượng.

Thách thức trong quá trình chuyển đổi năng lượng xanh

Dù có tiềm năng lớn, cuộc chuyển đổi năng lượng xanh của ASEAN vẫn đối mặt với nhiều thách thức:

• Nguồn vốn đầu tư cho các dự án năng lượng tái tạo còn hạn chế.
• Cơ sở hạ tầng lưới điện chưa đáp ứng được nhu cầu tích hợp các nguồn năng lượng tái tạo.
• Các chính sách hỗ trợ và ưu đãi chưa đồng bộ giữa các quốc gia trong khu vực.

Theo Cơ quan Năng lượng Tái tạo Quốc tế (IRENA), ASEAN cần tăng gấp đôi đầu tư hàng năm vào sản xuất năng lượng tái tạo, đạt mức 29.400 tỷ USD từ nay đến năm 2050 để sản xuất 100% năng lượng tái tạo.

Giải pháp thúc đẩy chuyển đổi năng lượng xanh

Để đạt được mục tiêu phát triển bền vững, ASEAN cần tập trung vào các giải pháp sau:

• Tăng cường đầu tư vào năng lượng tái tạo, đặc biệt là năng lượng mặt trời, gió và nhiên liệu sinh học.
• Phát triển hệ thống lưới điện chung kết nối các nước trong khu vực, giúp tối ưu hóa nguồn cung năng lượng tái tạo.
• Hài hòa hóa các tiêu chuẩn kỹ thuật cho xe điện và trạm sạc nhằm thúc đẩy thị trường xe điện trong khu vực.
• Khuyến khích hợp tác công tư trong các dự án năng lượng tái tạo.

Hình 3: Cuộc chuyển đổi năng lượng xanh của ASEAN

Hướng đi cho tương lai năng lượng bền vững của ASEAN

Cuộc chuyển đổi năng lượng xanh của ASEAN không chỉ là giải pháp đảm bảo an ninh năng lượng mà còn là động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững. Thông qua việc tăng cường đầu tư, hợp tác khu vực và ứng dụng công nghệ, ASEAN hoàn toàn có thể trở thành khu vực đi đầu trong sản xuất năng lượng tái tạo toàn cầu.

KẾT LUẬN

Chuyển đổi năng lượng xanh là xu hướng tất yếu giúp ASEAN đảm bảo an ninh năng lượng, giảm phát thải và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Với tiềm năng lớn và các cam kết mạnh mẽ từ các quốc gia thành viên, khu vực này có thể đóng vai trò quan trọng trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu toàn cầu. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu này, ASEAN cần tăng cường hợp tác, đầu tư và phát triển các chính sách hỗ trợ nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của ngành năng lượng tái tạo.

(Vn-Industry.)

Nguồn: Tổng hợp

Home page: https://vn-industry.com/