“Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận tái khởi động đánh dấu bước ngoặt chiến lược trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.”
Việt nam tái khởi động dự án điện hạt nhân ninh thuận
Bước tiến chiến lược trong an ninh năng lượng
ĐIỆN HẠT NHÂN – QUYẾT SÁCH QUAN TRỌNG CỦA QUỐC GIA
Sáng ngày 4/2, tại Phiên họp thứ hai của Ban Chỉ đạo xây dựng nhà máy điện hạt nhân, Thủ tướng nhấn mạnh rằng phát triển điện hạt nhân là một nhiệm vụ trọng đại, đòi hỏi sự tập trung cao độ về trí tuệ và nguồn lực. Với tầm quan trọng của lĩnh vực này, Chính phủ sẽ huy động toàn bộ hệ thống chính trị tham gia và thành lập Tổ công tác chuyên trách nhằm hỗ trợ Ban Chỉ đạo triển khai kế hoạch một cách hiệu quả.
Theo thông báo số 35/TB-VPCP ngày 7/2/2025 về kết luận của Thủ tướng tại Phiên họp lần thứ hai, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) sẽ đảm nhận vai trò chủ đầu tư dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1. Đồng thời, Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (Petrovietnam) sẽ là chủ đầu tư dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2. Theo kế hoạch, hai dự án này sẽ hoàn thành trước ngày 31/12/2030, muộn nhất là 31/12/2031, nhằm chào mừng các cột mốc lịch sử quan trọng của đất nước.
NHU CẦU NHÂN LỰC VÀ HỢP TÁC QUỐC TẾ TRONG PHÁT TRIỂN ĐIỆN HẠT NHÂN
Để đáp ứng yêu cầu phát triển ngành điện hạt nhân, Việt Nam cần khoảng 2.400 nhân lực chất lượng cao. Vì vậy, Việt Nam đã chủ động đề nghị sự hỗ trợ từ Nhật Bản và Nga về đào tạo nguồn nhân lực, chuyển giao công nghệ cũng như hỗ trợ tài chính. Trước đó, trong năm 2011, EVN đã tiến hành đàm phán với Nhật Bản để ký kết các thỏa thuận liên quan đến hỗ trợ vốn và công nghệ.
Đến tháng 12/2024, tại phiên họp lần thứ 7 của Ủy ban hỗn hợp Việt Nam – Nhật Bản, Việt Nam tiếp tục đề nghị phía Nhật Bản xem xét lại các cam kết trước đây để đảm bảo sự hỗ trợ hiệu quả nhất cho dự án. Đáp lại, Chính phủ Nhật Bản khẳng định sẵn sàng hợp tác, cung cấp các giải pháp kỹ thuật tiên tiến nhằm giúp Việt Nam xây dựng lại hệ thống điện hạt nhân hiện đại, an toàn và bền vững.
CÔNG NGHỆ ĐIỆN HẠT NHÂN HIỆN ĐẠI TỪ NHẬT BẢN
Nhật Bản là một trong những quốc gia tiên phong trong lĩnh vực công nghệ điện hạt nhân, đặc biệt với các loại lò phản ứng như lò phản ứng nước nhẹ (LWR), lò phản ứng nước sôi (BWR) và lò phản ứng nước áp lực (PWR).
- Lò phản ứng (PWR): Hoạt động bằng cách bơm nước qua các thanh nhiên liệu hạt nhân để hấp thụ nhiệt từ quá trình phân hạch. Nước được nén ở áp suất cao và truyền nhiệt cho hệ thống thứ cấp, tạo ra hơi nước để quay tuabin, sản xuất điện. Loại lò này được đánh giá cao về độ an toàn và ổn định vận hành.
- Lò phản ứng (BWR): Nước trực tiếp sôi trong lò để tạo hơi nước quay tuabin. Tuy nhiên, hệ thống an toàn của BWR yêu cầu quản lý nhiệt độ và áp suất nghiêm ngặt hơn so với PWR.
Bên cạnh đó, Nhật Bản cũng đã ứng dụng hệ thống điều khiển và giám sát số hóa tiên tiến nhằm tối ưu hóa hoạt động của nhà máy điện hạt nhân. Các kỹ sư Nhật Bản sử dụng mô hình mô phỏng hiện đại để phân tích, dự đoán các kịch bản vận hành, giúp tăng cường độ an toàn và giảm thiểu nguy cơ sự cố.
SỰ HỖ TRỢ TÍCH CỰC TỪ NGA TRONG NGÀNH ĐIỆN HẠT NHÂN VIỆT NAM
Không chỉ Nhật Bản, Nga cũng cam kết hỗ trợ mạnh mẽ Việt Nam trong việc phát triển điện hạt nhân. Ngày 13/1/2025, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng đã có cuộc gặp với Tổng Giám đốc Tập đoàn Năng lượng Nguyên tử Quốc gia Liên bang Nga (Rosatom), ông Alexey Likhachev. Trong buổi làm việc, Việt Nam bày tỏ mong muốn hợp tác chặt chẽ hơn với Nga, không chỉ trong lĩnh vực điện hạt nhân mà còn trong nghiên cứu khoa học và công nghệ hạt nhân.
Theo CNN, Nga hiện đang dẫn đầu thị trường năng lượng hạt nhân, đặc biệt trong lĩnh vực lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR). Công nghệ SMR được đánh giá là vượt trội hơn các nhà máy điện hạt nhân truyền thống nhờ vào tính nhỏ gọn, hiệu suất cao và khả năng cung cấp năng lượng mạnh gấp ba lần so với các hệ thống cũ.
Trong quá trình thiết kế và thi công nhà máy điện hạt nhân, Nga đã ứng dụng mô hình 3D tiên tiến để mô phỏng toàn bộ hệ thống, từ cấu trúc đến thiết bị. Phương pháp này giúp phát hiện sớm các vấn đề kỹ thuật, điều chỉnh thiết kế trước khi triển khai thực tế, nhờ đó giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả thi công.
Ngoài ra, các nhà máy điện hạt nhân do Nga xây dựng đều được trang bị hệ thống điều khiển và giám sát tự động hóa hiện đại. Hệ thống này cho phép theo dõi và kiểm soát toàn bộ hoạt động của nhà máy từ xa, giúp phát hiện sớm các bất thường và phản ứng kịp thời trong tình huống khẩn cấp. Nhờ vào thuật toán tiên tiến, nguy cơ sự cố được giảm thiểu đáng kể, đảm bảo an toàn cho toàn bộ hệ thống.
TÁC ĐỘNG KINH TẾ VÀ XÃ HỘI CỦA DỰ ÁN
Đảm bảo an ninh năng lượng
Việc phát triển điện hạt nhân sẽ giúp Việt Nam giảm phụ thuộc vào các nguồn nhiên liệu hóa thạch như than đá và khí tự nhiên. Điều này không chỉ giúp ổn định giá điện mà còn giảm thiểu tác động của các biến động giá nhiên liệu nhập khẩu.
Thúc đẩy công nghiệp và tạo việc làm
Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận sẽ tạo ra hàng nghìn cơ hội việc làm cho lao động địa phương, từ giai đoạn xây dựng đến vận hành. Ngoài ra, ngành công nghiệp hạt nhân còn thúc đẩy sự phát triển của các ngành liên quan như chế tạo máy móc, thiết bị điện, xây dựng cơ sở hạ tầng, giúp nâng cao trình độ kỹ thuật của lực lượng lao động trong nước.
Hạn chế tác động môi trường
So với các nhà máy nhiệt điện than, điện hạt nhân có lượng phát thải khí nhà kính thấp hơn đáng kể. Điều này phù hợp với cam kết của Việt Nam trong việc giảm phát thải carbon và bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, vấn đề xử lý chất thải phóng xạ vẫn cần được xem xét kỹ lưỡng để đảm bảo an toàn tuyệt đối.
THÁCH THỨC VÀ GIẢI PHÁP
Mặc dù điện hạt nhân mang lại nhiều lợi ích, nhưng vẫn tồn tại một số thách thức cần vượt qua:
- Chi phí đầu tư cao: Đòi hỏi nguồn vốn lớn và thời gian triển khai dài. Giải pháp là thu hút sự tham gia của các nhà đầu tư quốc tế và tận dụng nguồn tài trợ từ các tổ chức tài chính toàn cầu.
- Đào tạo nhân lực: Cần phát triển đội ngũ chuyên gia và kỹ sư có trình độ cao. Chính phủ cần tăng cường hợp tác với các nước có kinh nghiệm trong lĩnh vực này.
- An toàn hạt nhân: Cần áp dụng công nghệ tiên tiến và xây dựng các quy trình kiểm soát nghiêm ngặt để đảm bảo an toàn tuyệt đối.
KẾT LUẬN
Việt Nam đang từng bước khởi động lại ngành điện hạt nhân sau nhiều năm tạm dừng, với sự hỗ trợ tích cực từ Nhật Bản và Nga. Việc phát triển nhà máy điện hạt nhân không chỉ giúp đảm bảo an ninh năng lượng mà còn mở ra cơ hội nâng cao trình độ khoa học công nghệ cho đất nước. Trong thời gian tới, với sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan, ngành điện hạt nhân Việt Nam hứa hẹn sẽ có những bước tiến quan trọng, đóng góp vào sự phát triển bền vững và hiện đại hóa ngành năng lượng quốc gia.
(Vn-Industry.)
Home page: https://vn-industry.com/
