“Singapore trở thành trung tâm công nghiệp bán dẫn nhờ chiến lược phát triển và đầu tư mạnh mẽ.”

Công nghiệp bán dẫn Singapore: Hành trình từ “tay không” đến trung tâm công nghệ hàng đầu Đông Nam Á

Đầu tư và Công nghệ

HÀNH TRÌNH PHÁT TRIỂN NGÀNH CÔNG NGHIỆP BÁN DẪN CỦA SINGAPORE

Singapore, một quốc gia nhỏ bé với diện tích hạn chế và dân số ít ỏi, đã từng bước vươn lên trở thành “thung lũng bán dẫn” của Đông Nam Á. Ngay từ những năm 1960, chính phủ Singapore đã chủ động thu hút các tập đoàn điện tử hàng đầu như Philips và Siemens đến đầu tư. Ban đầu, các công ty này tập trung vào sản xuất hàng điện tử tiêu dùng. Tuy nhiên, khi nhu cầu thị trường thay đổi, họ đã chuyển hướng sang sản xuất các sản phẩm có giá trị gia tăng cao hơn, đặc biệt là trong lĩnh vực bán dẫn.

Hình 1: Nhà máy sản xuất chip của GlobalFoundries tại Singapore

Chính phủ Singapore nhận thấy tầm quan trọng của việc phát triển ngành công nghiệp vi điện tử và bán dẫn. Họ cho rằng đây là lĩnh vực then chốt, không chỉ hỗ trợ các ngành công nghiệp khác mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao vị thế quốc gia trên trường quốc tế. Với tầm nhìn đó, Singapore đã đầu tư mạnh mẽ vào nghiên cứu và phát triển, đồng thời tạo ra các cơ chế thu hút đầu tư hấp dẫn để lôi kéo các công ty quốc tế.

Một ví dụ điển hình là Philips. Khi mới đầu tư vào Singapore, Philips chỉ sản xuất các sản phẩm đơn giản như bàn là và máy thu thanh. Tuy nhiên, với sự hỗ trợ từ chính phủ và môi trường kinh doanh thuận lợi, Philips đã mở rộng sản xuất sang các linh kiện phức tạp hơn như bộ dò sóng và chỉnh tần số, cung cấp cho thị trường toàn cầu. Nhờ đó, Singapore dần dần xây dựng được một chuỗi giá trị hoàn chỉnh trong ngành điện tử và bán dẫn, từ lắp ráp, thiết kế đến đo lường và kiểm thử.

Từ năm 1991, Singapore đã tập trung nguồn lực vào nghiên cứu và phát triển vật liệu bán dẫn mới, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ robot trong sản xuất. Đến nay, ngành công nghiệp vi điện tử và bán dẫn đóng góp khoảng 9% GDP của Singapore và chiếm 42% tổng sản lượng sản xuất. Quốc đảo này hiện sở hữu số lượng nhà máy bán dẫn lớn thứ hai thế giới, chỉ sau Đài Loan, với sự hiện diện của hầu hết các trung tâm thiết kế vi mạch lớn như Qualcomm, Broadcom, Marvell và MediaTek.

BÀI HỌC CHO VIỆT NAM TRONG PHÁT TRIỂN NGÀNH CÔNG NGHIỆP BÁN DẪN

Việt Nam, với lợi thế về vị trí địa lý và nguồn nhân lực dồi dào, đang đứng trước cơ hội lớn để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu. Theo Quyết định 1018/QĐ-TTg ngày 21/9/2024, Chính phủ Việt Nam đã đề ra chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn đến năm 2030 và tầm nhìn 2050. Chiến lược này bao gồm ba giai đoạn chính:

• Giai đoạn 1 (2024 – 2030): Tập trung thu hút đầu tư FDI có chọn lọc, hình thành ít nhất 100 doanh nghiệp thiết kế, 1 nhà máy chế tạo chip bán dẫn quy mô nhỏ và 10 nhà máy đóng gói, kiểm thử sản phẩm bán dẫn. Mục tiêu đạt doanh thu công nghiệp bán dẫn trên 25 tỷ USD/năm, với giá trị gia tăng tại Việt Nam từ 10-15%. Quy mô nhân lực dự kiến đạt trên 50.000 kỹ sư và cử nhân.
• Giai đoạn 2 (2030 – 2040): Phát triển công nghiệp bán dẫn kết hợp giữa tự cường và FDI, với mục tiêu hình thành ít nhất 200 doanh nghiệp thiết kế, 2 nhà máy chế tạo chip và 15 nhà máy đóng gói, kiểm thử. Doanh thu công nghiệp bán dẫn dự kiến đạt trên 50 tỷ USD/năm, với giá trị gia tăng từ 15-20%. Nhân lực ngành dự kiến tăng lên trên 100.000 kỹ sư và cử nhân.
• Giai đoạn 3 (2040 – 2050): Hướng tới hoàn thiện hệ sinh thái công nghiệp bán dẫn tự chủ, với ít nhất 300 doanh nghiệp thiết kế, 3 nhà máy chế tạo chip và 20 nhà máy đóng gói, kiểm thử. Mục tiêu doanh thu đạt trên 100 tỷ USD/năm, với giá trị gia tăng từ 20-25%.

Để đạt được những mục tiêu này, Việt Nam cần học hỏi từ kinh nghiệm của Singapore, đặc biệt trong việc:

• Thu hút đầu tư nước ngoài: Tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, ổn định chính trị và pháp lý rõ ràng để thu hút các tập đoàn công nghệ hàng đầu.
• Phát triển nguồn nhân lực: Đầu tư vào giáo dục và đào tạo, hợp tác với các trường đại học và viện nghiên cứu để nâng cao chất lượng nhân lực trong lĩnh vực bán dẫn.
• Xây dựng cơ sở hạ tầng: Phát triển các khu công nghiệp chuyên biệt, cung cấp cơ sở hạ tầng hiện đại và dịch vụ hỗ trợ cho các doanh nghiệp trong ngành.
• Khuyến khích nghiên cứu và phát triển: Tạo điều kiện và hỗ trợ tài chính cho các hoạt động R&D, thúc đẩy sự đổi mới và phát triển công nghệ nội địa.

Thực tế, Việt Nam đã bắt đầu thu hút sự quan tâm của các tập đoàn lớn. Chẳng hạn, vào tháng 9/2024, Samsung Display Co. đã công bố kế hoạch đầu tư 1,8 tỷ USD vào một nhà máy sản xuất màn hình OLED tại Bắc Ninh. Dự án này sẽ nâng tổng vốn đầu tư của Samsung tại tỉnh này lên 8,3 tỷ USD. Trước đó, Foxconn cũng đã đầu tư hơn 3,2 tỷ USD vào Việt Nam kể từ những năm 2000, với kế hoạch mở rộng sản xuất các linh kiện điện tử và bảng mạch in.

Tuy nhiên, để thực sự trở thành một trung tâm bán dẫn của khu vực, Việt Nam cần tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và đẩy mạnh nghiên cứu, phát triển công nghệ. Việc học hỏi từ những quốc gia đi trước như Singapore sẽ giúp Việt Nam rút ngắn con đường và đạt được những thành tựu đáng kể trong lĩnh vực này.

KẾT LUẬN

Singapore đã chứng minh rằng một quốc gia nhỏ bé vẫn có thể vươn lên thành trung tâm công nghiệp bán dẫn hàng đầu nhờ vào chiến lược phát triển bài bản, thu hút đầu tư hiệu quả và tập trung vào nghiên cứu, đào tạo nhân lực. Việt Nam, với lợi thế về nhân lực và vị trí địa lý, đang đứng trước cơ hội lớn để trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu.

Tuy nhiên, để hiện thực hóa tham vọng này, Việt Nam cần học hỏi từ Singapore, đặc biệt trong việc tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, đầu tư vào giáo dục, nâng cấp cơ sở hạ tầng và thúc đẩy nghiên cứu phát triển. Các chính sách hỗ trợ mạnh mẽ cùng sự hợp tác giữa chính phủ, doanh nghiệp và các cơ sở đào tạo sẽ là chìa khóa giúp Việt Nam từng bước xây dựng một ngành công nghiệp bán dẫn bền vững và có giá trị gia tăng cao. Nếu tận dụng tốt cơ hội và thực hiện chiến lược đúng đắn, Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành một trung tâm công nghệ quan trọng của khu vực trong những thập kỷ tới.

(Vn-Industry.)

Nguồn: Tổng hợp

Home page: https://vn-industry.com/